To jest historia lotników Wolnej Francji. To jest też historia Francji.
Narodu istniejącego nie tylko na mapach ale także w ludzkich sercach.
Dla milionów Francuzów, Francja nigdy się nie poddała.
I dzisiaj żyje, nieśmiertelna i dumna, w duszach lotników Wolnej Francji,...
...którzy zanieśli jej wojnę nad niebo Nadrenii.
GDZIEŚ W NIEMCZECH.
Nawigator do pilota. Pięć minut do celu.
Bomby poszły, szefie.
Jeszcze jeden prezent, ty...
- Wszystkie bomby zrzucone, szefie. - Dobra robota, panowie. Spadamy stąd.
Matrac, zbliżamy się do centrum Romilly.
Dziękuję.
- Mamo? - Tak, kochanie.
- Czy to tata? - Nie wiem. Cichutko, skarbie.
- Mama zaraz wróci. - Dobrze.
Pilot do bombardiera. Otwórz klapy bombowe.
JO, MOJA ŻONO. DO ZOBACZENIA.
Och, Jean, kochanie. Do szybkiego zobaczenia.
GDZIEŚ W ANGLII
Miał pan jechać z podpułkownikiem, panie Manning,...
...ale przypadkiem muszę dołączyć do jednostki niedaleko pańskiego celu,...
...więc poproszono mnie, aby przywieźć pana z Londynu.
- A co jest moim ce... - Pańskim co?
Och nic. Chciałem zapytać, co jest moim celem.
- To pewnie tajemnica wojskowa. - Pan wybaczy.
Przyznaję, pogubiłem się. Nie mam zielonego pojęcia, gdzie jesteśmy.
Żadnych oznaczeń, ani drogowskazów.
Jesteśmy gdzieś blisko Kanału, niemniej nie zgadnę gdzie.
Nawet dla korespondenta wojennego jest to cholerna tajemnica.
Mimo to, interesujące.
- Jesteśmy na miejscu. - Naprawdę?
- Tak. - Jesteśmy w bazie lotniczej?
Tak, w bazie sławnego oddziału "Victorie".
Nie mogę uwierzyć.
Gdzie są baraki, wskaźniki wiatru, pasy startowe?
Jak to wszystko działa?
Zadziwiające, prawda? Francuzi robią to całkiem nieźle.
To bardzo praktyczni ludzie.
- Wyjdzie pan? - Jasne.
- To jest kwatera główna. - Wezmę pana bagaż.
- Dziękuję. Mogę się rozejrzeć? - Raczej nie.
No, muszę przyznać, że jestem zaskoczony.
To coś nowego w moich doświadczeniach z lotniskami wojskowymi.
Pomyśleć, że te ogromne bombowce startują w tak cichym miejscu jak to.
Rozumiem, że krowy to maskotki oddziału.
Tak. One przynoszą nam szczęście.
Są oczywiście angielskie, tylko pożyczone Francuzom,...
...ponieważ oni nie byli w stanie sprowadzić własnych.
To rasa "Jersey". Dają wspaniałe mleko, jeśli pan lubi.
To dziwne otoczenie, jak na jeden z najgroźniejszych szwadronów w służbie.
- Uważa pan, że za spokojnie tu? - Tak.
Och, Francuzi tak nie uważają. Tak naprawdę, oni to lubią.
Od czasu do czasu to wszystko ożywia się.
A teraz, za pozwoleniem, zabiorę pana do oficera łącznikowego,...
...pomiędzy francuskim szwadronem a naszym, do kapitana Freycineta.
Wejść!
- Cieszę się, że cię widzę, Hastings. - Przyprowadziłem pana Manninga.
Pan Manning, kapitan Freycinet.
- Miło mi pana gościć, panie Manning. - Dziękuję.
Zostawiam panów we własnym towarzystwie.
Co..? Musisz zostać na obiad. Przygotowaliśmy miejsce dla ciebie.
Proszę wybaczyć. Siła wyższa. Rozkazy.
Do widzenia. Położę bagaż na pańskim łóżku.
- Dziękuję. Dobranoc. - Dziękuję, Hastings.
- Au revoir, kapitanie. - Pomyślności.
- Zechce zdjąć pan płaszcz? - Dziękuję, chętnie.
Zaraz przyniosą aperitif.
- Może woli pan koktajl? - Och, nie. Dzięki.
- Proszę siadać. - Dziękuję.
Kapitanie Freycinet, celem mojej wizyty...
Och, znam cel pańskiej wizyty.
Otrzymałem go dziś po południu z Ministerstwa Lotnictwa.
Przybył pan zobaczyć francuskich zdrajców, jak to ujął pan Laval.
Nie, kapitanie. Przybyłem zobaczyć Wolnych Francuzów.
Poznać ich i napisać o nich, dla mojej agencji prasowej.
Myślę, że potrafimy zrozumieć i przebrnąć przez to razem,...
...w tych trudnych czasach.
A więc, pozna pan tu kilku z nich. Co do reszty...
Dziękuję.
Myśli pan, że marszałek Pétain uważa pana za zdrajcę,...
...tak jak Pierre Laval?
Oczywiście.
Ja jednak pochwalam własne poglądy, panie Manning.
Powtarzam sobie, że Marszałek Pétain to stary człowiek w rękach barbarzyńców.
Na zdrowie.
- Widział go pan ostatnio? - Nie, ale raz go widziałem.
Wiele lat temu, podczas bitwy pod Verdun.
Odwiedził nasz oddział. To było w Senard, koło Argonne.
Latał pan w ostatniej wojnie?
Tak, byłem pilotem w Escadrille Lafayette.
W Escadrille Lafayette?
Więc szkolił się pan razem z nami, panie Manning.
Więc jesteśmy starymi kolegami. Proszę, zje pan z nami obiad.
Ja również byłem pilotem, w 26 oddziale Cigognes Group.
Widzi pan, wiele razy widziałem...
...znak waszego oddziału "Głowę Indianina", lecąc w patrolu.
I dopiero teraz się spotykamy.
Gdybym wiedział, że był pan pilotem w naszym wojsku,...
...zjedlibyśmy obiad razem z eskadrą
Och, w porządku. Spotkam ich później.
Oczywiście. Są w tamtym pokoju.
Zauważył pan? Żadnego szmeru stamtąd.
Pamięta pan tamte czasy? Śmiech, rozmowy.
Gramofon na cały głos.
A teraz, grobowa cisza.
Tacy teraz jesteśmy, Wolni Francuzi. Trudno być wesołym.
- Rozumiem, to piloci bombowców. - Amerykańskie Latające Fortece.
- Zaczęliśmy tu, trzy lata temu z paroma własnymi samolotami.
Oni przekroczyli kanał La Manche w dniu podpisania zawieszenia broni.
A pan przybył z nimi?
Pan mi pochlebia, panie Manning. Mam tylko jedno oko, ale radzę sobie.
Nie, jestem tylko oficerem łącznikowym a do Anglii przybyłem inną drogą.
Wychodzą. Tylko, żeby przypomnieć szkopom o naszym istnieniu.
Jak tylko skończymy, zabiorę pana do hangaru, jeśli pan zechce.
Z przyjemnością. Dziękuję.
Proszę uważać na schody.
Za górką będzie pan mógł ich zobaczyć.
Wielkie nieba! Co to jest?
Samoloty są wyciągane ze stodoły?
Wieża kontrolna w stogu siana?
Czy to jest to samo miejsce, które widziałem gdy przyjechałem?
Wątpi pan?
Żywopłoty znikły, drzewa znikły, a pole zamieniło się w pas startowy.
Nie wątpię w to. To proste. To po prostu czary.
- Ale jednej rzeczy nie umiem zrozumieć. - Co takiego?
- Gdzie są krowy? - Cóż, zamknęliśmy je w hangarach.
Samoloty na zewnątrz a krowy do środka. Chodźmy.
Idą jako front ataku dziś wieczorem.
Będą wskazywać cele innym.
Czy wiedzą, że wykonują najniebezpieczniejszą część ataku?
Dadzą z siebie wszystko.
Gdy pomyślę co ich czeka tam w powietrzu i z ziemi, Kapitanie,...
...możemy się cieszyć, że lataliśmy 20 lat temu.
Tak...
- Proszę mi na chwilę wybaczyć. - Oczywiście.
Znowu?
Tak, dziś jest specjalna okazja. Rodzaj rocznicy.
Rozumiem. Masz moją zgodę.
- Powodzenia. - Dziękuję, kapitanie.
Do wszystkich samolotów! Na pozycję do startu!
/Do wszystkich samolotów! Na pozycję do startu!/
V jak Victor. Możesz startować.
/V jak Victor. Możesz startować./
N jak Norman. Startuj. Dobrych łowów.
Teraz możemy przez kilka godzin odetchnąć. Zapalmy.
Jaki cel dzisiaj? Chyba, że to tajemnica wojskowa.
Teraz, gdy są w powietrzu, już nie.
- Znów Berlin. - Dobrze. Ile samolotów?
W dzisiejszej akcji ma być 2000 bombowców.
- Dwa tysiące? Wielkie nieba! - Dowództwo tak chciało.
Myślę o tych ludziach, o ich surowych, zdecydowanych twarzach.
Szczególnie o tym strzelcu z którym pan rozmawiał tuż przed startem.
Nie mogę o nim zapomnieć. Czuję, że już go gdzieś spotkałem.
To Matrac. Zrobił na panu wrażenie?
Nigdy nie widziałem silniejszej twarzy, ani dziwniejszej.
Chciałem powiedzieć, bardziej zuchwałej.
Czyżby?
Mogę opowiedzieć jego historię. Nigdy nikomu tego nie mówiłem.
- Chce pan posłuchać? - Zamieniam się w słuch.
Lecz muszę pana prosić, aby pan tego nie wykorzystywał,...
...w swojej pracy dziennikarskiej.
To jest prywatna rozmowa. Kiedyś będzie mógł pan o tym mówić.
To historia małej grupy do której należał Matrac.
Przez wiele lat znosili ból upokorzenia i poniżenia,...
...przez ocenę ludzi.
Miałem okazję ich spotkać. Ale, po kolei.
Na początek, zabiorę pana daleko stąd.
Gdy wybuchła wojna, służyłem na Nowej Kaledonii.
Wtedy, dostałem rozkaz powrotu do Francji.
Dostałem rozkaz, by wejść na statek Ville de Nancy,...
...który płynął do Marsylii z rudą niklu.
Ville de Nancy był jednym z wielu starych statków,...
...które pływają rok po roku, po wszystkich zakątkach świata.
To była zwykła łajba pomalowana czarną łuszczącą się farbą.
Mieliśmy dobrego szypra, kapitana Malo,...
...który znał wszystkie morskie drogi jak niewidomy swój pokój.
Oraz dwóch przyzwoitych oficerów którzy kochali swojego kapitana.
Towarzystwo takich ludzi,...
...czyniło długą nudną podróż o wiele znośniejszą.
Czasami śpiewaliśmy na pokładzie szanty o domu.
Nasza załoga składała się ze starych morskich wilków,...
...którzy niczym się nie wyróżniali,...
...ale wszyscy byli francuzami.
Palacze i ich pomocnicy, to był najgorszy na ziemi element,...
...mieszanka mętów z każdego portu w tropikach,...
...którymi dowodził mechanik tego samego pokroju co oni.
Były tylko trzy kabiny pasażerskie, więc wszyscy jadaliśmy z kapitanem.
Miejsce honorowe zajmował major Duval z Piechoty Kolonialnej,...
...który był ograniczonym służbistą.
Dowiódł swojej odwagi w ostatniej wojnie,...
...i od tego czasu niczego się nie nauczył.
Był z nim jego bliski współpracownik, kapitan Lenoir.
Wsłuchiwał się w każde słowo Duvala, typowy lizus.
Pierwszy i drugi oficer oraz główny inżynier,...
...tworzyli naszą rodzinę.
A tak, był jeszcze ktoś.
Perfidny młodzieniec o imieniu Jourdain, który dowiódł, że jest radiooficerem.
Najnowszy biuletyn, szefie.
"Dzień względnego spokoju na Linii Maginota był mile przyjęty.
Od niemieckich umocnień, wzdłuż rzeki,...
...radio Nazistów nawoływało francuskich żołnierzy do porzucenia broni,...
...i zaprzestania przelewu krwi w bezsensownej walce...
...o dekadencką demokrację.
Naziści nadawali także wojskową muzykę,...
...a lojalni francuscy żołnierze solidarnie ją wygwizdali."
Co to za wojna? Francuscy żołnierze gwizdają?
Jestem żołnierzem, walczę i gwizdam? Słucham muzyki i gwizdam. To jest wojna?
- Czy mogę... - Może to koncert jakiegoś zespołu?
- Proszę pozwolić mówić komendantowi. - Przepraszam.
Mogę panu coś powiedzieć o wojnie. Niemcy się boją.
- Boją się naszej Linii Maginota. - Doskonale, komendancie!
- Cała prawda w jednym zdaniu. - Zgadza się.
Wiedzą, że żadna siła na ziemi nie przedrze się przez nią.
I co zrobimy, Będziemy siedzieć tam w nieskończoność?
Tak, będziemy tam siedzieć w nieskończoność, jeśli to konieczne.
Po to są żołnierze, żeby utrzymać pozycję.
Mówię, że Linia Maginota i Linia Siegfrieda jest niezwyciężona.
No to mamy pata. Co z tym zrobimy?
Freycinet, zaczynam pana lubić.
Zwycięstwo osiągamy wytrzymałością. Tak było ostatnio i tak będzie teraz.
Zwycięży ten kto przetrzyma przeciwnika pięć minut dłużej.
I będzie to Armia Francuska, ponieważ jej oficerowie wytrzymają,...
...ponieważ oni utrzymają swoich żołnierzy na pozycji żelazną dyscypliną.
A co będzie, jeśli Linia Maginota ustąpi?
Proszę wybaczyć, ale zawsze uważałem, że w demokracji,...
...każdy żołnierz ma prawo myśleć.
Dyscyplina jest ważniejsza niż myślenie oficera.
Armia to nie kółko dyskusyjne. Za nich myślą fachowcy od wojny.
Wierzę, że pan nie ufa sobie bardziej,...
...niż marszałek Pétain i sztab generalny.
My też mamy sztab generalny, który zdaje się, uważa tak samo jak ja.
Nasi wrogowie nie wierzą tak ślepo w Linię Maginota.
Ponieważ oni jej nie budowali. Zazdroszczą francuskiemu geniuszowi.
Pewna nacja sklepikarzy chciała nam sprzedać cement.
Dobrze powiedziane, komendancie.
Nie, nie wspominaj o Brytyjczykach. To mnie obraża.
Brytyjczycy będą walczyć.
O tak. Do ostatniej kropli francuskiej krwi.
W zeszłym tygodniu komendant powiedział dokładnie te same słowa.
W zeszłym miesiącu te same słowa zostały wymyślone,...
...w gabinecie doktora Goebbelsa w Berlinie.
- Oskarża mnie pan o nielojalność. - Może to pan oskarża mnie.
Nie oskarżajmy nikogo, proszę.
Ani naszych towarzyszy, ani sojuszników.
Dobrze, przyjmuję pańskie przeprosiny.
Prosił pan o moje zdanie. Proszę pamiętać moje słowa. Zawszę mam rację.
/Taka była atmosfera w której musiałem.../
/...odbyć podróż przez połowę globu./
/Zanim dotarliśmy do Panamy, świat który znaliśmy rozpadał się./
/Linia Maginota załamała się./
/Niezwyciężona Armia Francuska była w odwrocie./
/Sytuacja zmieniała się z niepokojącą prędkością./
Linia Maginota upadła.
To błąd naszych sojuszników. Brytyjczyków, Belgów.
A co panu powiedziałem? Oni pozwolili upaść naszej linii.
Francja może przeklinać dzień w którym związała się ze sprzymierzeńcami.
- Proszę pana? - Nie.
Po przejściu przez Kanał Panamski,...
..."Ville de Nancy" ustawiła kurs na Marsylię.
Dwa dni drogi od Colón radio krzyczało bez przerwy.
Eter wypełniały informacje o U-botach i statkach nieprzyjaciela.
Hej, tam na mostku, okręt podwodny!
Gdzie?
30 stopni na prawej burcie.
Alarm na pokładzie!
- Co widzisz? - Podejrzany okręt.
To nie jest pewne.
- Działonowi! - Na pozycji.
- Ognia! - Rozkaz.
Za chwilę trafi nas torpeda.
- Ognia! - Ognia.
Na szczęście to nie U-bot.
To nie jest zwykły okręt.
- Łódź? - Raczej łódka.
Popatrz!
Tam jest człowiek.
On żyje.
To pewnie rozbitek z jakiejś łodzi podwodnej.
Cała w prawo!
- Cała w prawo! - Cała w prawo.
Powoli!
Stop. Opuścić szalupę!
Złapcie ich bosakiem.
Dalej!
Szybciej! Szybciej!
Dalej!
Ostrożnie z nimi, chłopcy.
Mieli długą podróż.
Tego mi było trzeba.
Nie jedliśmy od 20-stu dni.
Bez wody od pięciu.
Nie będę cię teraz pytał o nic więcej.
Umieśćcie tych ludzi w kajucie na rufie.
- Dajcie im dodatkowe okrycie. - Tak jest.
- Otwórzcie drzwi. - Dalej, ostrożnie.
Dajcie im rosołu, potem niech się wyśpią.
A ty zapytaj załogi, czy mają dla nich jakieś ubrania.
Tak jest.
Co pan o nich myśli kapitanie Malo? Czy to Francuzi?
Co najmniej jeden z nich jest. Ale co robili w indiańskiej łodzi?
To nie są marynarze, to pewne.
Jeżeli jesteśmy przy wybrzeżu afryki,...
...stawiam 10 do 1, że to dezerterzy z którejś jednostki karnej.
Nie uważa pan tak, majorze?
Nie, nie uważam. Jesteśmy daleko od wybrzeża afryki,...
...więc pana rozumowanie jest błędne.
Rozpoznajcie fakty panowie. Użyjcie oczu.
Kapitanie Freycinet, pan to potrafi zrobić.
Jeśli chce pan faktów, niech pan pozwoli tym ludziom się wytłumaczyć
Zrobię tak i wysłucham stek kłamstw.
Skazuje ich pan bez wysłuchania? Czy to nie jest nie w porządku?
Nie, to nie jest nie w porządku, ponieważ wiemy kim oni są.
- To znaczy, że pan ich zna? - Nie, nigdy ich nie widziałem,...
...ale to bez znaczenia, od kiedy nabrałem pewnych podejrzeń.
Lenoir był na właściwym tropie, choć nie umiał tego udowodnić.
Ci ludzie to skazańcy, popatrz na nich.
Niektórzy mogli służyć w karnej jednostce ale nie ostatnio.
Panowie, bez cienia wątpliwości, oni są zbiegami z Diabelskiej Wyspy.
Z Cayenne? Niemożliwe. Jesteśmy ponad 1,500 mil od Cayenne.
Chce mi pan powiedzieć, że odbyli taką podróż w małej łódce?
Pan nie zna możliwości takich jak oni, Malo.
Służyłem w Cayenne 12 lat temu.
Wiem jak pachną skazańcy.
Tak zdeprawowanych drani nie spotkacie nigdzie.
Pana opinia nie ma znaczenia.
Proponuję posłuchać co mają do powiedzenia o sobie.
Jak pan sobie życzy.
To będzie zabawne, słuchać ich kłamstw i zdemaskować ich.
- To się okaże, panowie. - Dziękuję.
- Dobry wieczór. - Dobry wieczór panu.
Proszę wszystkich o uwagę.
Ciebie też.
Nie nauczyli cię stać w obecności oficera?
Nie.
Nie przejmuj się, to cywilny statek.
Myślę, że wszyscy możemy usiąść.
Dziękuję panu.
Wyglądacie jak byście byli daleko od domu.
- Jesteście w większości Francuzami? - Tak, proszę pana.
Jak się nazywasz?
Renault.
Pewnie nie powiedzą nam kim i skąd są.
Chętnie, proszę pana. Oni są górnikami z Wenezueli.
Trzej z nas to Wenezuelczycy urodzeni we Francji.
Ci dwaj urodzili się w Wenezueli z francuskich rodziców.
Rozumiem. Gdzie?
Pracowaliśmy w kopalni złota,...
...300 mil od ujścia Orinoko.
Pewnie pan tam nigdy nie był.
To głęboko w dżungli. Można tam dopłynąć jedynie łodzią.
O wojnie usłyszeliśmy dwa miesiące temu.
- To musi być bardzo dzikie miejsce. - Tak, to straszne miejsce.
Tam nie ma radia, żadnej łączności. Do najbliższej cywilizacji jest 100 mil.
- Jak się dowiedzieliście o wojnie? - Przez przypadek, kapitanie.
Widzi pan, w okolicy są Indianie zbierający kauczuk.
Trzech z nich zatrzymało się u nas po powrocie z wybrzeża.
Pamiętasz?
Kupiliśmy od nich kilka rzeczy,...
...niektóre z nich były zawinięte w gazetę sprzed wielu miesięcy.
/- Co to była za gazeta?/ - The Caracas Diario.
Nawet pamiętam datę. 3 listopada.
Pierwsza rzecz o której się dowiedzieliśmy,...
...to atak z Linii Maginota w Alzacji.
Bardzo dziwne.
- I to was interesowało? - Oczywiście, proszę pana.
Jesteśmy Francuzami, jak wy.
- Chcieliśmy wracać do domu. Lecieć... - Z pewnością.
- A ty, jak się nazywasz? - Matrac.
Jesteś przywódcą, oczywiście. Myślę, że nam powiesz?
- Powiem za mojego kolegę. - Będziesz mówił, jak ciebie zapytam.
- Co? - Siadaj, siadaj.
No, więc mów.
Nie mamy przywódcy. Jesteśmy wolnymi ludźmi.
- Ty, który chciałeś mówić. - Dziękuję panu.
Nie może pan uwierzyć w naszą chęć powrotu do Francji, nie dziwię się.
Tylko głębokie poczucie patriotyzmu,...
...mogło zainspirować taką wyprawę.
Wszystko co mieliśmy, to małą łódka i 200 uncji złotego piasku.
Planowaliśmy żeglować na zachód,...
...gdzie mogliśmy złapać łódź do Panamy a stamtąd do Francji
Lecz na rzece wielka fala przewróciła naszą łódź,...
...wtedy nasze paszporty i skrzynka ze złotem poszły na dno.
Odwróciliśmy łódź i popłynęliśmy dalej.
Wtedy zgubiliśmy się.
Byliśmy bezsilni. Bez masztu, bez żagla.
I proszę mi wierzyć,...
...to wszystko wydarzyło się trzy tygodnie zanim nas znaleźliście.
Jesteś jednym z naturalizowanych Wenezuelczyków?
- Tak, proszę pana. - Gdzie tam mieszkałeś?
- W Ciudad Bolívar. - Ty, tam z tyłu.
Co, nie złapałeś go? Ma dobry akcent?
I nie macie żadnych dokumentów tożsamości?
Nie, proszę pana.
Powiedziałem zgodnie z prawdą, wszystko zostało na dnie Orinoko.
Rozumiem. Wszystko na dnie Orinoko.
- Tak. - Dobrze. To bardzo wygodne.
Czyżby? Zobaczymy.
Ma pan jeszcze jakieś pytania, Malo?
Nie komendancie, wyczerpał pan wszystkie, za nas też.
Tak, myślę, że byłem dokładny.
- Macie wszystko, czego potrzebujecie? - Dziękuję kapitanie.
Tak, kapitanie. Był pan dla nas bardziej niż dobry.
W porządku.
I co, komendancie? Obawiam się, że zepsuli panu wieczór.
Ich historia wygląda prawdopodobnie i przekonująco jak dla mnie.
Prawdopodobna? To była struktura czystych kłamstw.
Zawsze ufam swojemu instynktowi, nie temu co mi wmawiają skazańcy.
Wszyscy skazańcy to kłamcy.
Komendant ma rację. Nie wierzę w ani jedno ich słowo.
Kapitanie Malo, podjąłem decyzję w sprawie tych drani.
- Doprawdy? - Po pierwsze,...
...dał im pan za dużo wolności. - A co powinienem zrobić?
Zabrać ich na policję gdy zawiniemy do Marsylii, oczywiście.
Jeżeli są niewinni, jak pan naiwnie sądzi,...
...nie mają się o co martwić. - Coś jeszcze?
Do tego czasu powinni być pod kluczem.
Kapitanie Malo, jako przedstawiciel armii francuskiej,...
...domagam się tego.
Cieszę się, że wciąż nazywa mnie pan kapitanem
Nikt nie będzie zamykany na moim statku dopóki ja tu dowodzę.
On staje się nieznośny.
Na szczęście jego słowo nie będzie ostatnim gdy zawiniemy do Marsylii.
Ma pan zupełną rację, komendancie. On jest nieznośny.
- Jaką mamy prędkość? - 10,5 węzła, 180 obrotów.
- Cała naprzód i 195 obrotów! - Tak jest.
Chcę przed zmrokiem osiągnąć niebezpieczną strefę.
Cała naprzód i 195 obrotów!
- Dobry wieczór. - Dobry wieczór.
Ładny dzień.
Każdy dzień, który zbliża nas do Francji jest piękny.
Nie cieszyłbym się, na twoim miejscu.
Przyszedłem tu, żeby was ostrzec
Komendant Duval jest pewien,...
...że ty i twoi koledzy jesteście zbiegami z Cayenne.
Pozostali również.
Nie byłbym w porządku, gdybym ci nie powiedział,...
...że ja uważam tak samo.
Proszę tu chwilę poczekać.
Proszę wejść tam ze mną.
Proszę usiąść.
Dziękuję.
Kapitan Renault powiedział nam wszystko. Rozmawialiśmy na ten temat.
Nie ma sensu kręcić. To prawda. Jesteśmy zbiegłymi skazańcami z Cayenne.
Jesteśmy Francuzami. Skazańcy czy nie, możemy zabijać Niemców.
- Czy jest coś ważniejszego? - Zamknij się! Co ty o tym wiesz?
Jesteśmy dobrymi Francuzami, którzy nigdy nie byli w Cayenne.
Nie jesteśmy mięczakami. Możemy zabijać Niemców.
Uspokój się, Petit.
- Dlaczego pan nam to powiedział? - Żebyście uważali.
A więc jest pan po naszej stronie?
Tak, Francja potrzebuje ludzi.
Widzisz? Mówiłem, że będzie po naszej stronie.
- Nawet jeżeli jesteśmy skazańcami? - Jakie to ma znaczenie?
Myślę, że czas na naszą historię. Opowiedz wszystko, Renault.
Dobrze, ale od czego mam zacząć? Od kogo mam zacząć?
Zacznij od Petita.
On jest z Prowansji. Dlaczego stał się skazańcem?
- To była miłość rolnika do swojej ziemi. - Zgadza się.
Uprawiałem ziemię, jak mój ojciec i mój dziadek.
Pracowaliśmy razem z żoną cały rok.
Aż kiedyś rząd wybudował zaporę wodną.
I zalali moją ziemię.
Myślę, że wtedy oszalałem.
Pobiegł do maszynowni tamy i zniszczył wszystkie urządzenia.
Gdy pracownicy chcieli go powstrzymać, poturbował ich a jednego zabił.
Złapali mnie bardzo szybko.
Zamiast kary śmierci, zostałem dożywotnio zesłany do Gujany.
Do Gujany Francuskiej, oczywiście.
To najbardziej zaniedbana i skorumpowana z naszych kolonii.
/Tam w równikowym klimacie przebywa 5 albo 6 tysięcy ludzi, takich jak my,...
/...karczując zarośla w głębi dżungli.
/Półnadzy niewolnicy w lasach,...
/...gnębieni przez upał i wilgoć, komary, gorączkę i zgiłe jedzenie.
/Ludzie umierają lub dostają szału.
/Petit budował tam drogę.
/Opowiem panu o tej drodze.
/Zesłańcy nazywają tą drogę "Droga nr. 0" Ponieważ ona nigdy nie powstanie.
/Budują ją już ponad pół wieku,...
/...i do tej pory udało się zbudować zaledwie 16 mil.
/Każdy metr tej drogi zabiera życie jednego zesłańca.
/Nie daleko od miejsca gdzie pracował Petit, w Charven był Garou.
/Pracował przy wyrębie drzew mahoniowych.
/Niegdyś mechanik i zawodowy kierowca wyścigowy.
/Zabił swoją ukochaną w czasie kłótni.
/Niektórzy uważali, że to ironia, że zakończy żywot z siekierą w ręce.
Oczywiście, od tamtej pory Garou się zmienił.
Nauczył się dyscypliny. Nieprawdaż Garou?
Cayenne to bardzo dobra szkoła.
A teraz dla odmiany, pozwolę sobie przedstawić siebie.
Jak pan może zauważył, kapitanie jestem bardzo zręcznym człowiekiem.
I wrażliwym. Wrażliwym po czubki palców.
Dokładnie tak. Te palce uczyniły mnie najlepszym kasiarzem w Paryżu,...
...oraz wirtuozem kieszonkowcem.
Miały tak delikatny dotyk, a na portfelach bogaczy,...
...potrafiły zagrać tak piękną symfonię, jak na fortepianie.
Twoja historia jest świetną odmianą, przyjacielu.
Ale nikt nie opowiada takich historii o suchym pysku.
W mojej kabinie znajdziesz butelkę koniaku.
- Dziękuję. A jak znajdę coś więcej? - Zaryzykuję.
A teraz, opowiedz mi o sobie.
Jestem dezerterem z armii francuskiej.
Podczas ostatniej wojny zaciągnąłem się, mając 16 lat.
Uciekłem trzy miesiące później.
Odkryłem w sobie straszną rzecz.
Byłem tchórzem.
Później pojechałem do Maroka, zaciągnąłem się do Legii Cudzoziemskiej.
Chciałem się zrehabilitować, ale zostałem aresztowany.
Widzi pan, kapitanie, nawet dezerter i skazaniec może kochać swój kraj.
/Może pan sobie wyobrazić, co wtedy czułem,...
/...gdy podczas długich lat mojego skazania,...
/...co rano musiałem patrzeć jak wciągano francuską flagę.
/Szybko zauważyłem, że byli inni, którzy co rano patrzyli na tę flagę.
/Ich spojrzenie było jak sakrament, jak błogosławieństwo.
/Poczułem dziwną więź z tymi ludźmi,...
/...ponieważ każdego ranka, robiliśmy tę samą rzecz.
/My, skazańcy nazywaliśmy go Grandpčre.
/On był wolnym człowiekiem.
/To znaczy, odbył swoją karę, ale nie mógł opuścić kolonii.
/Ponieważ Cayenne nie dawała pracy wolnym ludziom,...
/...wielu z nich żyła bez nadziei,...
/...lecz Grandpčre był inny niż oni.
/Został łowcą motyli z których Gujana jest sławna.
/Spreparowane motyle sprzedawał później turystom,...
/...lub bezpośrednio kolekcjonerom.
/Frank do franka, su do su,...
/...Grandpčre zdołał uzbierać sporą sumkę.
/Grandpčre miał nadzieję i plan.
/Tę samą nadzieję i plan co my wszyscy, ucieczkę.
Zatrzymaj się. Ta droga jest zamknięta.
My tu nie pilnujemy motyli.
Słyszałem, że lata tu specjalny okaz.
- Zapomniałem, że to płatna droga. - To są tanie papierosy.
Nie będą tanie, kiedy sprzedasz je skazańcom.
Cześć, Grandpčre.
- Jak się masz i twoje motyle? - Co u ciebie i twoich komarów?
Chciałbym, żeby to były te świnie - Niemcy.
- Co powiedziałeś? - To co powiedziałem.
Staruszek zadał ci proste pytanie, Petit.
Powiedziałem, że wolałbym zabijać we Francji Niemców zamiast komary.
Chcesz powiedzieć, że walczyłbyś za Francję, gdybyś był wolny?
Szybciej niż myślisz. Przysięgam.
Nie szybciej niż ja.
Tylko jednej rzeczy nienawidzę bardziej od strażników, to Naziści.
A co ty myślisz?
A ty co, z komisji poborowej? Albo to jest przesłuchanie?
Ja tylko go pytam. W porządku?
Jestem patriotą, oto odpowiedź.
Mój przyjaciel, Marius jest też patriotą.
Widzisz, tam, obok strażników?
Jest bardzo sprytny. Marius wie wszystko o łapówkach.
Gdyby ktoś planował ucieczkę, Marius byłby niezastąpiony.
Być może.
- Skończ gadać, stąd nie ma ucieczki. - Nawet słuchanie o tym, to głupota.
Po prostu, staruszek grał sobie na naszych uczuciach.
Ale słyszałem, że on ma pieniądze, dużo pieniędzy.
To jest różnica. Coś jeszcze, Marius.
Tak, to może wiele zmienić.
Ej, wy tam!
Ten człowiek się zgubił na bagnach.
Powiedziałem, że może przenocować z wami.
A co to jest, hotel? I tak, jest nam ciasno.
Dziękuję. Dziękuję, przyjaciele.
Co ty tu robisz?
Zapłaciłem sierżantowi, żeby tu być,...
...i przyniosłem wam prezent.
- To co znaczy, że się zgubiłeś? - To była tylko wymówka.
Powiedziałeś, że walczyłbyś za Francję.
To znaczy, że zależy ci na niej, mimo to, że jesteś tutaj.
Pomyślałem, że miło będzie wypić i pogadać o domu.
- To nie jest dobry pomysł. - Ja myślę o domu cały czas.
- O mojej farmie i starej żonie. - Tak, farma to coś pięknego.
Nie ma nic lepszego od dobrej francuskiej ziemi.
Nie. Ja stawiam na Paryż.
Montmartre i Moulin Rouge, Bal Tabarin i kobiety. Te kobiety.
Paryż to nie Francja. Ja lubię otwarte przestrzenie.
Długie białe drogi i zielone drzewa. Najpiękniejsze miejsce na świecie.
Lorraine.
Mnie, Francja zawsze kojarzy się z piękną tradycją.
Wersal, Joanna D'arc, budowle i pomniki.
Napoleon śpiący w chwale w Pałacu Inwalidów.
Plac Vendôme.
Tradycja, która była zbyt wielka,...
...dla 16-sto-latka, który wstydził się być tchórzem.
Jeżeli to kosztowało mnie, moje życie, to...
To niewielka cena za możliwość rehabilitacji.
Będę walczył i chętnie zginę, by uczynić Francję wolną.
Kto by nie walczył?
Mam już 65 lat.
Lecz jeżeli jest tutaj co najmniej czterech Francuzów,...
...którzy czują do naszego kraju to co ja, którzy,...
...gdyby dostali szansę by móc walczyć za Francję,...
...jeżeli mogę być tego pewien, to ja mógłbym...
- Co mógłbyś? - Mógłbym,...
...chociaż jestem starcem, znaleźć sposób by służyć mojemu krajowi.
- Powiedz to. Gdybyś był we Francji... - Będziemy walczyć.
Po co te gadanie? Nie jesteśmy we Francji.
Siedzimy w tej śmierdzącej dziurze. I co, polecimy na skrzydłach?
- Może przejdziemy Atlantyk pieszo? - Można kupić łódkę.
Łódką można spłynąć w dół rzeki, do oceanu.
Tam można złapać statek.
- Słuchaj, jeżeli sobie żartujesz... - Ja nie żartuję.
Chcę być pewien, że jesteście odpowiednimi ludźmi.
Iluż ja ludziom mówiłem to wcześniej. Czy mogę zaryzykować z wami?
Czy mnie oszukujecie?
Macie odwagę przepłynąć rzekę a potem ocean?
Jeżeli wy nie macie, znam kogoś kto ma.
I jeśli on będzie z wami... Znacie go.
- Nazywa się Matrac. - Przeprowadzi nas przez bagna?
- To jest najważniejsze. - Znam bagna jak własną kieszeń.
- A co z rzeką i oceanem? - Matrac zna ocean.
Kiedyś dopłynął łódką do Wenezueli, ale odesłali go z powrotem.
- Czy on jest patriotą? - Tak, to patriota.
Jest większym patriotą, niż niejeden z nas mógłby być.
Przysięgam, walczył z Nazistami jeszcze długo przed wojną.
To było w 1938, podczas kryzysu monachijskiego.
Premier Daladier właśnie wrócił z Monachium,...
...gdzie on, Francuz sprzedał Francję Niemcom.
Szczerze mówiąc, to dość niesamowite, ale bardziej niesamowita rzecz,...
...wydarzyła się tu, na lotnisku. Nadążasz?
Mów dalej.
/Tłum zamiast rozerwać go na kawałki z oburzenia,...
/...powitał go jak bohatera.
To niemożliwe.
Widzę stąd mnóstwo kwiatów na pasie startowym.
Tłum rzucał w niego, nie kamieniami lecz kwiatami. Rozumiesz to?
To niemożliwe.
Raoul, możesz to wydrukować?
HAŃBA W MONACHIUM. OSKARŻAM DELADIERA.
FRANCJA SPRZEDANA. OSKARŻAM DELADIERA.
Jean, uciekajmy.
Jean, to na nic!
Cała moja praca rozbita w pył.
Widziałaś tych policjantów? Brudni Faszystowscy lokaje.
Jean, to może być trudne, ale musisz pamiętać,...
...że to są wciąż Francuzi, którzy wierzą w to co my.
Ale oni stali tam i patrzyli,...
...jak ich rodacy robią dobrą robotę.
Kochanie, za bardzo się tym przejmujesz. Potrzebujesz odpoczynku.
Znam pewne miejsce, Jean. Romilly. Mówiłeś, że chcesz tam wrócić.
- Romilly? - Tak. Pamiętasz?
Pamiętasz gdzie się spotkaliśmy?
Tu niedaleko, za zakrętem.
Dokładnie tutaj.
Miałaś na głowie wielki żółty kapelusz i koszyk na ramieniu.
To wszystko? Był ciepły dzień. Jak dawno to było, Jean?
To zdaje się być wieki temu, gdy myślę o tym co się wydarzyło.
Więc nie myśl o tym.
Wiesz, jesteś o wiele ładniejsza niż byłaś wtedy.
Naprawdę?
Dziwię się, że nigdy nie pomyśleliśmy o małżeństwie.
Myślałam o tym, Jean, bardzo często.
Ale miałam rywala.
Francję.
To już jest historia.
Myślisz, że jest za późno?
Co tam u ciebie, Jacques?
/Jakoś leci, panie le Marie, jeżeli pan nie narzeka.
On ma dwóch synów, obaj żołnierze.
- Pan myśli, że znów będzie wojna? - Będzie?
Już przegraliśmy trzy pierwsze bitwy: Nadrenia, Wiedeń i Monachium.
- Ale pod względem militarnym? - Jean, bez polityki.
Pani ma rację. Dziś koniec z polityką. W taki wieczór.
Myślę, ze wciąż mogę zgiąć kolana. Chyba nie pękną.
Szczęśliwa?
- Za nas. - Zawsze razem.
To zabawne, jak wiele więcej można wyrazić kilkoma dźwiękami,...
...niż tysiącem słów.
JEAN MATRAC PODEJŻANY O MORDERSTWO
WALCZĄCY WYDAWCA POSZUKIWANY W SPAWIE ZABÓJSTWA DRUKARZA
- Chodźmy. - Dlaczego? Co się stało?
- Nic. - Wyglądasz, jakbyś zobaczyła diabła.
- Jestem trochę zmęczona zakupami. - W porządku.
Jesteś zabawna, wiesz.
Ledwo co żeśmy się rozpakowali,...
...ty chcesz się pakować i uciekać.
Chcę wyjechać w moją podróż poślubną tak szybko jak to możliwe.
Pamiętasz? Chcieliśmy kiedyś popłynąć w rejs łodzią.
Chciałeś napisać kilka reportaży w Ameryce Południowej.
Tak. Gwatemala, Peru.
- To było tak dawno. - Wiesz, ciągle możemy to zrobić.
Możemy wziąć portugalskie wizy w Marsylii i popłynąć...
- Co się dzieje? - Nic.
Szalone dzieciaki.
- Och, nie... - Już możesz patrzeć. No, już dobrze.
- Ledwo nas ominęli.
- Nie mogę jechać dalej. - No, już dobrze, Paula.
Już jest po wszystkim. Nic się nie stało.
Nie o to chodzi, Jean.
O czym mówisz?
Kochanie, musimy uciekać. Oni cię szukają.
Kto mnie szuka? O czym mówisz?
Policja.
Jesteś poszukiwany za morderstwo.
Tak.
Spójrz.
Nie zamierzam uciekać.
We Francji wciąż musi być jakaś sprawiedliwość.
Nie rozumiesz, że ci sami ludzie którzy płacą za zamieszki i morderstwa,...
...mogą przekupić sądy i sędziów.
Oni nie unikną kary, korupcja, morderstwa...
Kochany, proszę, jeżeli mnie kochasz.
Wciąż jest miejsce na prawdę.
Ale, ty już nie możesz pisać prawdy.
Nie, lecz wciąż mogę mówić.
Wracam i stanę przed sądem, muszę.
Przecież nic nie udowodnisz.
Skazujesz samego siebie. Chcę, żebyś walczył a nie cierpiał.
Nie chodzi tylko o nas, o nasze życie. Tu chodzi o życie naszego kraju.
Jeżeli uciekniemy, do Ameryki lub gdziekolwiek,...
...będziemy mogli coś robić.
Będziemy mogli głosić prawdę, mówić ludziom co się dzieje.
Jean, proszę.
Dobrze, wyjedziemy.
Jean, nie śpisz?
Jestem tu, na zewnątrz.
Kochanie, tak się przestraszyłam.
Nie mogłem spać. Nie chciałem cię obudzić.
- Pan Matrac. - Tak.
Jest pan aresztowany.
Za przestępstwo wywołania zamieszek i współudział w wydarzeniach,...
...które doprowadziły do śmierci Raoula Dulaine,...
...oraz inne akty zdrady przeciwko republice francuskiej,...
...skazuję pana na 15 lat pobytu,...
...w kolonii karnej w Gujanie.
Będę czekała.
Wątpi pan, że ten człowiek to patriota?
Nie. To wielki patriota.
To człowiek, który nas poprowadzi.
Ale gdzie on jest? Gdzie go znajdziemy?
Jest w izolatce i będzie tam przez dwa miesiące.
Co przeskrobał?
Dostał list z domu od kogoś bardzo bliskiego.
Strażnik zrobił głupi żart i wrzucił go do błota,...
...a Matrac dźgnął go nożem.
Dwa miesiące?
W lochu, ludzie szaleją po dwóch dniach.
Nie Matrac.
Marius może przekazać mu nasz plan.
Dobrze, jest warty tego by czekać, nawet dwa lata.
/Tu na wyspie Św. Józefa jest budynek, jakiego nie ma nigdzie na świecie.
/W tych lochach można oszaleć.
/Nie ma w nich nic, tylko gołe ściany.
/Nie myślisz o niczym, tylko o ucieczce.
/Żadnego dźwięku, tylko odgłos bicia serca.
/Powoli opuszczają cię zmysły, dusza i ciało.
/Gdy to nastąpi, przenoszą cię do oddziału niepoprawnych.
/Zanim to nastąpi, możesz pozostać na oddziale,...
/...gdzie nie ma szaleńców ale są tego bliscy.
/To tu, Matrac spędza długie miesiące, człowiek który, naprawdę, jest patriotą.
/Z powodu jego niepokornej natury,...
/...uwięzienie, było dla niego szczególnie uciążliwe.
/Ale jakkolwiek długi i uciążliwy,...
/...czas odosobnienia w końcu minął.
Francuska sprawiedliwość.
Wspaniała, dekadencka Francja.
Kraj, który oddaje twoje życie w ręce bandy faszystowskich alfonsów.
Nienawidzę Francji.
Cały czas gada do siebie. Niedługo zwariuje jak cała reszta.
Nie ja, kolego.
Zwróć szczególną uwagę na pana Matrac.
To znana osoba, przyjaciel polityków. Jak widzisz, on ma wpływy.
Jesteście tak zepsuci jak Francja, która wam płaci.
Jeżeli do pana Matrac przyjdą listy,...
...dopilnuj, żeby były od razu dostarczone.
Pan Matrac nie lubi czekać.
W końcu ci odbiło.
Niepoprawny.
Matrac? To ja Marius.
- Ej! Co ty tam robisz? - Nic.
/To wtedy zadecydowaliśmy, że tan człowiek będzie nami przewodził.
/Zanim wrócił z karceru, wszystko było przygotowane.
/Sprytny Marius został nawet nadzorcą naszego baraku.
/Grandpčre czekał na nas z łódką na bagnach Maroni.
/Była noc. Wszystko było w gotowe.
/Przy odrobinie szczęścia...
Dziś wieczór, o dziesiątej.
Ja też idę.
- Gdzie? - Z wami.
- Nie ma miejsca. - Jeśli nie, to was wydam.
Dobra, Bijou, idziesz z nami.
/Czekaliśmy w półmroku.
/Dziewiąta.
/Dziesiąta trzydzieści.
/Za pięć dziesiąta.
/Za minutę dziesiąta.
Bijou?
- Gdzie jest Bijou? Nie widziałem go. - Zmienił zdanie.
- Cześć, Grandpčre. - Grandpčre.
Udało się wam.
Jeszcze nie. Wciąż jesteśmy w więzieniu.
Oszczędź sobie.
- A więc ty jesteś Grandpčre? - A ty Matrac.
Cieszę się, że nas stąd zabierasz by walczyć za nasz kraj.
No. to lepiej spływajmy.
Ostrożniej z tym wiosłem bo nabieramy wody.
Nic nie poradzę, za dużo ludzi.
Jeśli teraz się topimy,...
...na pełnym oceanie? Utoniemy.
Skończcie jazgotać. Musimy zaryzykować
Robi się jasno.
Wypłyniemy z rzeki i ukryjemy się na wydmach.
W morze wypłyniemy wieczorem.
Cztery.
Pięć.
- Jest nas o jednego za dużo. - Tak.
Gdyby Bijou był z nami, bylibyśmy już na dnie rzeki.
Wiem co myśli reszta z was.
- Jestem najcięższy. - Zgadza się.
Tak, to trudne, Petit, ale ty jesteś wybrany, czyż nie, Matrac?
Co, zostawić Petita gdy wracamy aby bić się z Niemcami?
Co ty na to, Grandpčre? Jeśli ktoś ma zostać, to nie on.
- On waży więcej niż ktokolwiek z nas. - To prawda.
Twoja łódź, twoja decyzja, Grandpčre.
Racja. Gdyby nie Grandpčre, Nikt z nas by nie popłynął.
A komu on to powiedział pierwszy? Nie tobie. Ciebie tam nie było.
I co to ma do rzeczy? Jestem najmniejszy z was.
Nawet Garou waży ponad 5 kg. więcej niż ja.
Ważysz wystarczająco aby odciążyć łódkę.
- Tak? A kto rozmawiał z Matracem? - Cisza, wszyscy!
Ty...
No i co, Grandpčre?
Przyjaciele, Petit płynie, i wy wszyscy też.
Ja zostanę.
- Ty, nigdy. - Daj mu skończyć.
- Jaki masz pomysł? - Widzicie, chłopaki, wiem co mówię.
Przez 35 lat jedyną myślą mojego życia była ucieczka.
Tak, tylko o tym myślałem.
I kiedy nadszedł ten moment, wygląda na moją ostatnią szansę.
Innej już miał nie będę.
Lecz kiedy mogę to zrobić, dociera do mnie, że ja się boję wody.
Tak, boję się. To najprawdziwsza prawda.
Myślałem, że będę miał dość odwagi na tą podróż,...
...ale widzę, że nie mam.
Kłamiesz, Grandpčre.
Ty, tchórzem? Zamieniłbym moją odwagę, na jeden dzień twojej.
Dobrze, może mógłbym odbyć tą podróż, gdyby już do niej doszło,...
...ale tak naprawdę to zmieniłem zdanie.
Nie chcę płynąć.
To miejsce jest dla mnie jak dom. Tęskniłbym.
Kłamiesz, Grandpčre.
Posłuchajcie mnie. Ty też, Matrac.
To moja łódka. Decyzja kto popłynie, należy do mnie.
I mówię, że ty płyniesz a ja zostaję.
Mam już ponad 65 lat.
Jestem za stary aby walczyć.
Taka była idea tej ucieczki, czyż nie?
No, czyż nie tak?
Obiecaliście mi, że będziecie walczyć.
Dla zasady, chciałbym usłyszeć to jeszcze raz.
Nie kiwajcie głowami, tylko mówcie, głośno i wyraźnie.
- Znowu mamy klepać zdrowaśki? - Zamknij się, Marius.
Co mamy mówić?
Nie wiem kiedy to do mnie dotarło,...
...że muszę to zrobić, zanim się zgodzę.
Wstańcie wszyscy.
Podnieście prawe ręce. Od tego trzeba zacząć.
Ta umowa wiąże was i mnie.
Powiedzcie, "Ja" i swoje imię.
"Ja"...
...zrobię wszystko, co w mojej mocy,...
"Zrobię wszystko, co w mojej mocy"
...by dotrzeć do mojego kraju, Francji.
"By dotrzeć do mojego kraju, Francji."
...którą kocham nad życie.
"którą kocham nad życie."
Obiecuję walczyć za nią,...
...do ostatniej kropli krwi.
To chyba wszystko,...
...a teraz do łódki, i nie marnujcie już czasu.
Powodzenia.
Więc widzi pan. kapitanie, że przebyliśmy taki kawał drogi,...
...i nikt już nas stąd nie zawróci,...
...chyba, że mały starszy człowiek, który nie przybył tu z nami.
Tak, Grandpčre jest prawdziwym bohaterem tej historii.
Zgadzam się z tobą.
To była dobra przysięga, którą daliście staruszkowi.
- Nie chcę być tym, który ją złamie. - Nikt jej nie złamie.
Macie do siebie zaufanie.
Dobrze, przegadaliśmy całą noc.
- Powinniście się trochę przespać. - Jeszcze jedno.
- Chce pan nam pomóc? - Tak. Będę rozmawiał z kapitanem Malo.
On zgadza się ze mną, że nie ma żołnierzy niemile widzianych we Francji.
Wszyscy na pokład.
Słuchajcie.
Właśnie odebrałem wiadomość, która jest ważna dla nas wszystkich.
23 czerwca.
Francja pod przywództwem marszałka Pétaina,...
...podpisała zawieszenie broni z Niemcami.
Zgodnie z raportem siedzibą nowego rządu jest miasto Vichy,...
...i negocjuje z Niemcami.
Uzgodniono, że Naziści będą okupować stolicę,...
...a Hitler dokona triumfalnego wkroczenia do Paryża.
Nie będę próbował wyrazić tego co wszyscy czujemy,...
...w tym najczarniejszym z dni w historii naszej ojczyzny.
Nadeszły również inne szczegóły, które wywiesimy na tablicy informacyjnej.
Wróćcie teraz do swoich obowiązków.
- Wyznaczyć kurs. - Tak jest.
W porządku?
Martwię się, kapitanie. Potrzebuję pańskiej rady.
O co chodzi?
Jeżeli wykonam rozkaz i popłynę do Marsylii, zobaczy pan, co się stanie.
Mój statek i ładunek wpadnie w łapy przyjaciół Berlina.
Może pan sobie wyobrazić jak się ucieszą,...
...- gdy dostaną 6,000 ton rudy niklu? - Wiem.
Więc jej nie dostaną, ani statku.
Po zmianie wachty biorę kurs na Anglię.
Bardzo dobrze.
A co z Duvalem?
On nic o tym nie wie. Zatrzymam to w tajemnicy.
Zaufani, będą oczywiście wiedzieć. Pan też do nich należy.
Mogę liczyć na każdego z marynarzy,...
...ale w maszynowni nie ma zaufanych ludzi,...
...a najmniej szef mechaników. Wie pan jak on nienawidzi Anglików.
Co pan sądzi o więźniach.
Czy w razie kłopotów, będą po naszej stronie?
- Myślę, że wszyscy. - Wszyscy, z wyjątkiem Matraca,...
...a oni pójdą za nim wszędzie.
Widział go pan jak czytano wiadomości? Nie jestem za niego pewny.
Gwarantuję za niego własnym życiem.
Nie wiem dlaczego, ale czuję, że znam swoich ludzi.
W głębi serca jest bardziej Francuzem, niż reszta z nich,...
...i bardziej niż ktokolwiek z nas.
- Mogę trzymać pana za słowo? - Myślę, że tak.
- Mogę o coś pana zapytać? - O co?
Może przekonać pan kapitana Malo, aby wpłynąć do Marsylii nocą?
Dlaczego o to prosisz?
Będę mógł dotrzeć na brzeg wpław. Nie ufam temu majorowi Duval.
- Tak? A dlaczego? - Powiadomi policję.
Całe życie walczę z takimi typami. Wiem czego się można spodziewać.
Jest wiele sposobów by służyć swojemu krajowi, Matrac.
A co, jeżeli nie dopłyniesz do Marsylii?
Muszę dopłynąć do Marsylii. Nie troszczę się o mój kraj.
Francja, którą kochaliśmy, już nie żyje, kapitanie.
Ona umiera od dawna.
Widziałem jej śmierć w Nadrenii i w Monachium.
Teraz kiedy umarła zupełnie, mogę zacząć mówić prawdę.
Chcę wrócić do mojej kobiety. Nigdy nie zamierzałem walczyć.
Wiem o Pauli i przez co przeszliście.
Ale Francja którą kochamy walczy, Matrac.
Jeżeli nie będziesz walczyć, dlaczego mamy pomóc ci uciec?
Pozostawiam to pańskiemu sumieniu.
Twoja żona czeka na mężczyznę, który wyjechał,...
...który kocha swój kraj, na patriotę.
Chcesz zdradzić taką kobietę?
Pozostawiam to twojemu sumieniu.
/Niepostrzeżenie odbiliśmy na północ,...
/...wyznaczając kurs, który poprowadzi statek do Anglii.
/Lecz, czy dało się to utrzymać w tajemnicy?
/Rankiem 26-tego czerwca,...
/...obudziła mnie głęboka cisza, która zapanowała na statku.
/Uznałem, że jak zwykle, awaria silnika. Zastanawiałem się jedynie,...
/...jak długo to potrwa tym razem.
/Szczęśliwie morze było spokojne. Nie podejrzewając niczego złego,...
/...zamówiłem w messie śniadanie.
/Wtedy stwierdziłem, że nie ma mojego pistoletu.
Co to ma do diabła znaczyć.
Otworzyć drzwi!
Co to ma znaczyć? Kto zamknął drzwi?
- Ja zamknąłem, kapitanie. - Dlaczego?
Z rozkazu komendanta Duvala. Pójdzie pan ze mną.
- Gdzie jest kapitan Malo? - Zobaczy go pan.
Naprzód!
Dalej!
Co to ma do diabła znaczyć?
Kapitanie Malo, Rozumiem, że zmienił pan nasz kurs.
- Odebrał pan nowe rozkazy? - To moja sprawa, majorze.
Przestudiowałem pański wykres kursu. Już nie zmierzamy do Marsylii.
- Zgadza się, majorze. - Dlaczego?
Na obecnym kursie, bardziej narażamy się na ryzyko ataku brytyjskich niszczycieli.
Uważałby pan to za katastrofę?
Uważałbym to za wielkie nieszczęście.
Francja nie ma statków na zbyciu dla Anglii.
Pewnie wolałby pan oddać statek Niemcom?
Wolałbym być realistą, kapitanie. Już kłóciliśmy się kiedyś o to.
Teraz rozstrzygniemy to jedynym argumentem, który znaczy wszystko. Siłą!
Zabierz go na dół, razem z resztą.
Załoga! W Europie rodzi się nowy porządek.
Francja otrzymała przywilej stania się jej częścią.
Dewizą tego nowego porządku, jest dyscyplina.
Od tej pory, do momentu dopłynięcia do Marsylii, jesteście pod moją komendą.
- Pan uprawia prywatę, Duval. - A to co pan robi, to zdrada.
Obie kwestie zostaną rozstrzygnięte przez lokalne władze, w Marsylii.
Ale ja, jestem rozsądnym człowiekiem.
Jeżeli pana uwolnię, da mi pan słowo honoru,...
- ...doprowadzić statek do Marsylii? - Bezwzględnie, nie.
Może pan kontrolować statek, ale nie doprowadzi go pan do portu.
Żaden uczciwy marynarz nie pomoże panu.
Załoga dobrze to rozważy.
Ci, co będą współpracować, dostaną nagrodę i gwarancję bezpieczeństwa.
Mówię to, szczególnie do więźniów.
Każdemu, kto pomoże doprowadzić statek do Marsylii,...
...zapewniam pełne ułaskawienie i przychylność rządu Vichy.
Stać! Załoga, dosyć! Wystarczy!
Zająć stanowiska i przygotować się do dalszego rejsu.
Załogę maszynowni zabrać pod pokład,...
- ...i pilnować, żeby robili swoje. - Tak jest, kapitanie.
I koniec głupot.
Zabierzcie ich pod pokład. Żywo!
- Idziemy! - Naprzód!
Na dół!
Szybko!
- Dobra robota, panowie. - Z przyjemnością, kapitanie.
- Są jacyś zabici? - Nie, kapitanie.
To dobrze.
Oczywiste, niektórych ciężko wykończyć.
Zamknąć Duvala i jego sympatyków w kabinie, do końca podróży.
Tak jest, kapitanie. Wy dwaj, na pokład "B".
Dziękuję, Matrac.
Uprzątnijcie pokład, chłopaki. Wy też pomóżcie.
Jasne, bierzemy się.
Będziesz tego żałował, Malo. Przyjdzie taki dzień, będziesz żałował.
Załoga, cisza. Cisza!
Ten szczur podaje naszą pozycję.
Kapitanie, ja się nim zajmę.
Wydaj rozkazy.
- Wracajcie do pracy. - Wracajcie do pracy.
Proszę na to spojrzeć.
Ustal ich pozycję, lecimy tam.
- Silniki. - Samolot.
Nie widzę go.
- Załoga, do broni. - Załoga, zająć pozycję!
Strzelcy, do działa rufowego!
Kryjcie się!
Szybciej, kryć się!
Pilot do bombowego, odbiór.
Bobowy do pilota, jestem gotowy.
Patrz, oni jeszcze żyją.
Matrac, co ty robisz?
Przestań, Matrac!
Co ty robisz? Nie możesz zabijać bezbronnych!
Niech się pan rozejrzy, kapitanie, i powie, kto tu jest mordercą
Już po nich. Pokazaliśmy tym szkopom.
To co zrobiłeś, było wspaniałe.
Zrobiliśmy to wszyscy. Ja tylko strzeliłem.
Zniszczymy ich wszystkich, co nie?
Tak jak ten samolot.
Wypędźcie ich z Francji.
Jasne, że to zrobimy.
I dopłynęliśmy z rudą do Anglii.
Anglicy bardzo się z niej ucieszyli.
- Z naszych więźniów także. - Nie internowali ich?
Nie. Wszyscy opowiedzieliśmy im historię, jak uratowaliśmy ich z tonącego statku.
Teraz pamiętam tego Matraca.
Jego gazeta była mała, ale każdy dziennikarz w Europie podziwiał walkę,...
...którą podjął przeciwko polityce ustępstw w Monachium.
On wciąż walczy.
Bomby, które oni dziś zrzucą, będą dla Niemców zrozumiałym artykułem.
Mam tak wiele pytań na końcu języka.
Czy Paula spotkała się z mężem? Czy on widział już swojego syna?
- Nigdy, ale często ich odwiedza. - Ale jak, skoro nigdy ich nie widział?
On ich odwiedza w dziwny sposób.
Często gdy leci na misję, zrzuca im listy z samolotu.
Gdy widział go pan dziś wieczór, prosił mnie o pozwolenie,...
...aby zboczyć z kursu do Romilly i zrzucić jeden z nich.
Więc, jak pan widzi, nie są całkiem rozdzieleni.
Proszę wybaczyć, kapitanie. Zaczynają napływać raporty.
- Samoloty wracają. - Dziękuję, sierżancie.
Chciałby pan pójść do hangaru?
Tak, oczywiście.
Proszę mi powiedzieć, kapitanie, co się stało z innymi?
Matrac jest tutaj ale gdzie jest reszta? Gdzie jest kapitan Malo?
On dowodzi trałowcem, z francuską załogą.
Oni pływają po kanale. Myślę, że często widzą ojczyznę.
- A Garou? - Zobaczy go pan.
Zejdź, Garou.
Panie Manning, to jest kapral Garou.
Jak się masz, kapralu?
Jest najlepszym mechanikiem w kraju, wśród Francuzów i Anglików.
Dasz mu trochę złomu, kłębek drutu, jakieś aluminiowe garnki i patelnie,...
...a on zrobi z tego w trzy godziny, samolot.
Pan przesadza, kapitanie. Potrzebuję na to co najmniej 4 godziny.
A co z Petit?
On jest członkiem naszej obsługi naziemnej, często pracuje po 18 godzin.
Oto i on, tam przy dźwigu.
Tak, panie Manning, myślę, że to tłumaczy wszystko.
Jeszcze jedno, co się stało z Renault?
Pozbył się starych lęków.
Jest pilotem samolotu w którym lata Matrac.
Wracają, kapitanie.
C jak Charles, wylądował o 4:17.
F jak Freddie, Wylądował o 4:23.
N jak Norman, wylądował o 4:36.
Kto zniszczył zbiorniki z paliwem? Czy to ty, Rocroi?
Oczywiście, któż by inny?
Wielkie dzięki za ten lot. To był kawał dobrej roboty.
- Heil Hitler. - Daliśmy mu dzisiaj "Hail".
Panie Manning, To jest dowódca szwadronu Dompierre.
Witam, panie Manning.
- Zapali pan? - Owszem, dziękuję.
- Gdzie jest Renault? - Pewnie zaraz przyleci.
Dlaczego nie idziesz spać, Dompierre? Dam ci znać jak wylądują.
Nie. Jestem marudny jak stara kura, gdy zgubi kurczaka.
V jak Victor, zgłoś się.
V jak Victor, zgłoś się. Odbiór.
- Brak odpowiedzi. - Próbuj dalej.
V jak Victor, zgłoś się.
Wszystkie samoloty wróciły, z wyjątkiem Renaulta.
Pan mu pozwolił opuścić formację.
- Jego samolot mógł dostać. - Tak.
Cóż, Matrac, nie dolecimy do Romilly. Musimy wracać do bazy.
Przykro mi, Matrac.
Teraz pomyśl swoje życzenie i zdmuchnij świeczkę.
Dobrze.
Czy to nieładnie, pomyśleć złe życzenie?
Tak, Jean.
Nawet jeżeli dotyczy Hitlera?
Lepiej, jeżeli pomyślisz dobre życzenie.
Więc, dobrze. Mam życzenie dotyczące tatusia. Życzę...
Nie możesz mi mówić tego życzenia, bo ono się nie spełni.
Ja i tak się domyślam jakie.
Chodź bliżej i dmuchnij, najmocniej jak potrafisz.
Dobrze.
- Pięknie! - Udało się!
Teraz będę rosnąć, żeby być jak tatuś.
Miałem tego nie mówić.
Wszystko w porządku, kochanie. Przecież wcześniej je pomyślałeś.
Pod wieloma względami, jesteś jak on.
Masz jego oczy.
Masz piękne ręce, jak on.
I na pewno masz jego serce.
Czy to najlepsze serce na świecie? Na pewno, tak.
To jest bardzo dobre serce, Jean.
Czułe serce w tak twardym ciele.
Będziesz mógł podziękować Bogu, jeśli wyrośniesz na takiego jak on.
Mogę zjeść teraz ciastko?
Załóż serwetkę jak grzeczny chłopak. O tak.
- Tatuś? - Może. Chodźmy zobaczyć.
Chodź, kochanie.
- Czy to tatuś? Jesteś pewna? - Być może.
- Myślę, że to on. - Czyżby dzisiaj nie trafił, co?
- Czy wie, że mam dzisiaj urodziny? - Tak, skarbie, wie.
Przelecieli obok, mamo.
- Nic nie widzę. A ty? - Też nie, skarbie.
Nie przeleciał nad nami.
To pewnie nie był on.
Masz uszy jak pies.
V jak Victor do Lisa. Lądujemy.
Dwa silniki padły. Ograniczona sterowność. Ofiary.
Victor ma kłopoty. Ambulans i wóz techniczny w pogotowiu.
- Noszowi. - Kto?
Beaumont dostał. Szybciej, on strasznie krwawi.
- Ktoś jeszcze? - Tak, Matrac.
Strącił dwa Messerschmitty. Trzeciego już nie.
To na urodziny jego syna. Nie mogliśmy tego zrzucić.
Koledzy,...
...nie znam odpowiedniejszych słów dla naszego przyjaciela,...
...niż te, które sam napisał jako ostatnie,...
...a nie mógł ich dostarczyć.
"Mój drogi synu,...
...dziś masz pięć lat, a twój ojciec jeszcze cię ni widział.
Lecz kiedyś w lepszym świecie, zobaczy. Piszę o takim dniu,...
...kiedy będziemy szli, ramię w ramię. Będziemy szli i patrzeli.
A rzeczy które będziemy widzieć, czasem będą piękne,...
...a czasem będą straszne.
Na zielonym pasie ziemi, będzie 10,000 grobów,...
...i poczujesz jak nienawiść zbiera się w Twoim sercu.
Tak było, ale już nigdy tak nie będzie.
Świat został uleczony w momencie, kiedy Twój ojciec,...
...przeciął ten straszny wrzód na jego ciele, żelazem i ogniem.
Było tam miliony innych uzdrowicieli, którzy leczyli razem z nim,...
...i upewnili się, że ta choroba już nie wróci.
Podjęli tą śmiertelną walkę, aby zadecydować o Twojej przyszłości.
Jego przyjaciele nie oszczędzali się i byli bezwzględni dla Twoich wrogów.
Jesteś spadkobiercą tego,...
...co Twój ojciec i jego przyjaciele wywalczyli dla Ciebie, własną krwią.
Z ich rąk odebrałeś sztandar szczęścia i wolności.
Mój synu, noś ten sztandar wielkiej epoki, bo dzięki nim jest to możliwe.
To byłoby zbyt tragiczne, jeśli ludzie dobrej woli
...kiedykolwiek byliby tak niedbali lub nie potrafili odbudować świata,...
...w którym młodzi nie mogliby kochać bez strachu,...
...a rodzice nie mogliby dożyć starości, ze swoimi dziećmi,...
...i gdzie ludzie nie byli by warci wzajemnego zaufania.
Opiekuj się swoją matką, Jean.
Trzymam Was w swoich ramionach. Całuję Was oboje.
Niech Bóg was chroni i kocha jak ja.
Dobranoc i do zobaczenia, gdy skończymy naszą walkę.
A zanim się zobaczymy, pamiętaj,...
...Francja żyje. Niech żyje Francja."
Ten list, będzie dostarczony.
Tłumaczenie: OVBHazy
Napisy: OVBHazy
ovbhazy@yahoo.co.uk
.